• Email
  • RSS
  • Print

 

Πώς αντιδρούμε σε μια διαπροσωπική διαμάχη;

Ο Ρόλος της Διαμεσολάβησης.

 

 

Οι διαπροσωπικές διαμάχες δε λείπουν από τη ζωή μας, είτε την προσωπική είτε την επαγγελματική. Παίζει όμως μεγάλο ρόλο, όσον αφορά στην επίλυσή τους, κι η δική μας στάση κι αντίδραση σε τέτοιες περιστάσεις. Αναφέρονται στη θεωρία τέσσερις τρόποι αντίδρασης ενός ατόμου σε μια διαπροσωπική διαμάχη (West, 2004, σελ. 177):

  1. Να είναι παθητικό: σε αυτήν την περίπτωση το άτομο παραμένει αδιάφορο στη δημιουργία μιας αντιπαράθεσης και προτιμά να μείνει ουδέτερο και να μην εμπλακεί. Με αυτήν την τακτική όμως μπορεί να μην κλιμακώνεται η ένταση και να επικρατεί μια ηρεμία, αλλά το πρόβλημα δε λύνεται κι ενδέχεται να συνεχίσει να μεγαλώνει, προκαλώντας μακροπρόθεσμα καταστροφικές συνέπειες.
  2. Να είναι παθητικά επιθετικό: μάλλον πρόκειται για τη χειρότερη δυνατή στάση που μπορεί να επιλέξει κάποιος. Το άτομο μένει παθητικό με το να μην εμπλέκεται ανοιχτά σε μια διαμάχη κι αποφεύγοντας την πρόσωπο με πρόσωπο σύγκρουση, αλλά εκφράζει τη διαφωνία του με τα υπόλοιπα άτομα, υπονομεύοντας και σαμποτάροντας κρυφά τις προτάσεις τους. Αυτή η τακτική είναι βέβαιο πως θα προκαλέσει τη διχόνοια μέσα σε μια ομάδα, ωθώντας τα μέλη στην δημιουργία κλικών κι αντιθέτων παρατάξεων.
  3. Να είναι επιθετικό: σε αυτήν την περίπτωση υπάρχει ανοιχτή και πρόσωπο με πρόσωπο έντονη σύγκρουση, με τις όποιες αρνητικές συνέπειες αυτό συνεπάγεται, όπως η δημιουργία μακροχρόνιας ψυχρότητας και κακού κλίματος μέσα στην ομάδα, που τελικά θα οδηγήσει στην κακή συνεργασία και στη χαμηλή συνολική απόδοση. Από την άλλη όμως ενδέχεται η ανοιχτή αυτή σύγκρουση να αποβάλλει το θυμό των εμπλεκομένων μελών και να βοηθήσει να βγουν στην επιφάνεια βαθιά προβλήματα και να δοθούν έτσι ριζικές λύσεις. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι κι η καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση μιας διαμάχης, γιατί τα νεύρα κι ο θυμός μας ωθούν στο να κάνουμε και να λέμε πράγματα που μπορεί αργότερα να τα μετανιώσουμε, δημιουργώντας έτσι ανεπανόρθωτη ζημιά στις διαπροσωπικές σχέσεις.
  4. Να είναι ευγενικά κατηγορηματικό: πρόκειται για την ενδεικνυόμενη στάση, όταν βρισκόμαστε μπροστά σε μια κατάσταση διαφωνίας κι αντιπαράθεσης. Τα εμπλεκόμενα μέλη εκφράζουν ρητά κι απερίφραστα την αντίθεσή τους κι είναι απόλυτα σαφή για την άποψη που στηρίζουν. Όλα αυτά όμως με γλώσσα ευγενή κι ήρεμη, εκφράζοντας τα παράπονά τους στο πρώτο πρόσωπο (π.χ. δε με βοηθούν οι πληροφορίες που μου έδωσες) κι όχι στο δεύτερο πρόσωπο (π.χ. είσαι ανίκανος να βρεις σωστές πληροφορίες). Σκοπός του ατόμου δεν είναι να προσβάλει ούτε να βλάψει το έτερο μέλος, παρά να ξεκαθαρίσει τα συναισθήματά του και τις απόψεις του, οπότε μέσα σε πλαίσια ευγένειας και συνεργασίας να βρεθεί μια αμοιβαία αποδεκτή λύση.

Πολύ συχνά, όταν προκύπτουν μέσα στις ομάδες διαμάχες που μοιάζουν ανυπέρβλητες, είτε τα ίδια τα εμπλεκόμενα μέλη είτε η ανώτερη διοίκηση ορίζουν ένα τρίτο πρόσωπο ως διαμεσολαβητή για να βρεθεί μια λύση και να επέλθει η ηρεμία. Ο διαμεσολαβητής σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα μέρη θα ορίσουν το πρόβλημα, τους στόχους της διαμεσολάβησης, τις ενέργειες που θα ακολουθηθούν, τους κανόνες και τις διαδικασίες της διαμεσολάβησης. Αφού οριστούν αυτά και γίνουν αποδεκτά, σκοπός του διαμεσολαβητή είναι να γίνει μια εις βάθος διερεύνηση των γεγονότων και να προβληθούν όλα τα συναισθήματα κι οι απόψεις, με απώτερο στόχο να βρεθεί η λύση εκείνη που θα ικανοποιήσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, ώστε να μην επαναληφθεί στο μέλλον παρόμοια σύγκρουση για τα ίδια ζητήματα (West, 2004).

Δυστυχώς, υπάρχουν άνθρωποι που είναι εξαιρετικά δύσκολοι στο να χειριστεί κάποιος τα συναισθήματά τους και να μπορέσει να συνεργαστεί μαζί τους. Συνήθως είναι αυτοί που έχουν την τάση να διαφωνούν και να είναι ισχυρογνώμονες ή ακόμα και μισαλλόδοξοι και πολλές φορές αντιστέκονται κι αντιδρούν στις απόψεις των άλλων δίχως σαφή λόγο. Αυτά τα άτομα πολλές φορές δεν κατανοούν επακριβώς το ρόλο τους ούτε δείχνουν πρόθυμοι να καταλάβουν τους ρόλους και τα προβλήματα των συναδέλφων τους. Για να αντιμετωπιστούν άνθρωποι με παρόμοιο χαρακτήρα στο χώρο εργασίας, η διοίκηση πρέπει να τους παρέχει συνεχώς εκπαίδευση και καθοδήγηση όσον αφορά στη στάση τους στις διαπροσωπικές σχέσεις και να τους παρέχει αναπληροφόρηση για την πρόοδό τους σε αυτόν τον τομέα, μαζί με συμβουλές για περαιτέρω βελτίωση. Λόγω όμως του δύσκολου όπως είπαμε χαρακτήρα τους, η επιτυχία μιας τέτοιας προσπάθειας είναι αμφίβολη (West, 2004).

 

Αντώνης Γαβαλάς

Executive Editor

 

 

Αναφορές

West, M. A., 2004, Effective Teamwork: practical lessons from organizational research, BPS Blackwell, UK