• Email
  • RSS
  • Print

Διαπροσωπικές Σχέσεις

 

 

Λόγω της καθημερινής κι απαραίτητης αλληλεπίδρασης των μελών μιας ομάδας είναι σημαντικό να γνωρίζουν τους άτυπους κανόνες που διέπουν τις διαπροσωπικές σχέσεις. Έτσι, είναι πιο εύκολο να αναγνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζουν τις κοινωνικές τους επαφές στο χώρο εργασίας, έχοντας υπόψη το πώς επιλέγουν οι άνθρωποι τις διαπροσωπικές τους σχέσεις και γιατί συμπεριφέρονται με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Ας δούμε λοιπόν ποιες είναι αυτές οι αρχές (Forsyth, 1999, σελ. 102):

–     Εγγύτητα και κοινωνική αλληλεπίδραση: μιλάμε καθαρά για ένα θέμα χωροταξικό, δηλαδή το πόσο κοντά από άποψη χώρου βρισκόμαστε με τους συναδέλφους μας. Πιο πιθανό είναι να αναπτύξουμε κοινωνικές και διαπροσωπικές σχέσεις με τους ανθρώπους που εργάζονται στα διπλανά γραφεία παρά, για παράδειγμα, σε κάποιον άλλον όροφο, δεδομένου φυσικά ότι συγκρίνουμε παρόμοιους χαρακτήρες που θα ταίριαζαν στην προτίμησή μας. Από την άλλη βέβαια υπάρχει κι η πιθανότητα να μη συμπαθούμε ιδιαίτερα τους ανθρώπους που εργάζονται κοντά σε εμάς, αλλά επειδή ακριβώς βρισκόμαστε σε καθημερινή επαφή και συνεργαζόμαστε σε αρκετά θέματα της δουλειάς, να πρέπει αναγκαστικά να εκδηλώνουμε ένα είδος συμπεριφοράς για να διατηρούμε καλές σχέσεις και να υπάρχει μια αλληλοϋποστήριξη στα πλαίσια της συνεργασίας.

–     Η διαπροσωπική έλξη: εδώ αναφερόμαστε στη συμπάθεια που νιώθει ο ένας άνθρωπος για το χαρακτήρα του άλλου, αν του αρέσει δηλαδή η προσωπικότητά του. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι αυτή η συμπάθεια θα οδηγήσει και σε μια ευγενική και καλοπροαίρετη συμπεριφορά, καθορίζοντας τη διαπροσωπική τους σχέση.

–     Η αρχή της ομοιότητας: αυτή η αρχή μας λέει πως όσο πιο ίδια είναι δυο άτομα από πλευράς προσωπικότητας, τόσο πιο πιθανό είναι να εκδηλώσουν θετικές συμπεριφορές μεταξύ τους και να αποδεχθεί το ένα άτομο το άλλο. Αυτό βέβαια μπορεί να είναι κι αρνητικό σε κάποιες περιπτώσεις, όταν προκαλεί εμπόδια στην ανάπτυξη μιας διαπροσωπικής σχέσης. Ας σκεφτούμε για παράδειγμα δυο ανθρώπους που δε μιλούν πολύ και άλλους δυο που μιλούν ακατάπαυστα. Η μεν πρώτη διαπροσωπική σχέση μπορεί να προκαλέσει ανία, η δε δεύτερη να προκαλέσει σύγκρουση.

–     Η αρχή της συμπληρωματικότητας: αυτή η αρχή θεωρεί πως όταν τα χαρακτηριστικά ενός ατόμου συμπληρώνουν τα χαρακτηριστικά του άλλου, μπορούμε να οδηγηθούμε σε θετική συμπεριφορά κι αμοιβαία αποδοχή. Φυσικά, είναι ευνόητο να υποθέσουμε πως όταν τα χαρακτηριστικά των ατόμων είναι διαφορετικά, αλλά αντίθετα κι όχι συμπληρωματικά, οδηγούμαστε σε σύγκρουση και πιθανόν σε απόρριψη της διαπροσωπικής σχέσης.

–     Η αρχή της αμοιβαιότητας: εδώ λειτουργεί η αντίληψη των συναισθημάτων που λαμβάνει το κάθε άτομο και που καθορίζει τη μετέπειτα δική του συμπεριφορά. Αν δηλαδή ένα άτομο αντιλαμβάνεται πως κάποιος τον συμπαθεί, θα εκδηλώσει μια τάση να συμπαθήσει κι αυτό με τη σειρά του το άλλο άτομο. Γι’ αυτό είναι καλό να έχουμε θετική συμπεριφορά με τους ανθρώπους που συναναστρεφόμαστε, γιατί αυξάνουμε τις πιθανότητες να μας αντιμετωπίσουν κι εκείνοι με έναν επίσης θετικό τρόπο. Αν όμως εκδηλώνουμε αρνητική συμπεριφορά, τότε είναι μάλλον σχεδόν βέβαιο πως θα λάβουμε επίσης αρνητικότητα.

–     Η αρχή του ελάχιστου-μέγιστου: εδώ μιλάμε για την αρχή της υστεροβουλίας όπου το άτομο θα καθορίσει τη συμπεριφορά του σκεπτόμενο κερδοσκοπικά. Θα μελετήσει πρώτα τι έχει να κερδίσει από μια διαπροσωπική σχέση και τι έχει να χάσει ή να δώσει (κόστος), για να αποφασίσει τη συμπεριφορά που θα εκδηλώσει και το κατά πόσο θα εμπλακεί σε μια διαπροσωπική σχέση.

Έχοντας υπόψη όλες αυτές τις αρχές μπορούμε να υποθέτουμε κάθε φορά το λόγω που κάποια άτομα εκδηλώνουν μια συγκεκριμένη συμπεριφορά. Κι αν εκτιμήσουμε το ¨γιατί¨ μιας συμπεριφοράς, είναι πιθανό να μπορέσουμε να την αντιμετωπίσουμε, εκδηλώνοντας τη συμπεριφορά εκείνη που θα μας δώσει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα από μια διαπροσωπική σχέση, που είναι μια σχέση νίκη μου – νίκη σου, διατηρώντας παράλληλα και τη δική μας ψυχική ηρεμία. Να τονίσουμε βέβαια πως οι αρχές αυτές μας βοηθούν περισσότερο να εικάσουμε παρά να είμαστε βέβαιοι στην αξιολόγηση μιας συμπεριφοράς. Οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι πολύπλοκες κι οι επιλογές των ατόμων βασίζονται σε πολλούς παράγοντες που δεν είναι πρόδηλοι ώστε να μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τις σκέψεις τους και τις προθέσεις του.

 

 

 

Αναφορές

Forsyth, D. R., (1999), Group Dynamics, 3rd edition, Wadsworth, USA