• Email
  • RSS
  • Print

Διαπροσωπική Συμπληρωματικότητα των Συμπεριφορών

 

 

 

 

 

Σημείωση: Η παρακάτω ανάλυση αφορά στην παράθεση της επιστημονικής δημοσίευσης του Tracey (2004) κι αυτή αναφέρεται ως η κύρια πηγή για τη συγγραφή του συγκεκριμένου άρθρου. Αναφέρεται, επίσης, πως παρατίθενται κάποιες βασικές θεωρίες στις οποίες βασίστηκε η έρευνα, καθώς και τα κύρια συμπεράσματά της. Για περισσότερες πληροφορίες και λεπτομέρειες σχετικά με το θεωρητικό υπόβαθρο, τη μεθοδολογία έρευνας και τα συγκεκριμένα αποτελέσματα και συμπεράσματα, ο αναγνώστης θα πρέπει να ανατρέξει στην πρωτότυπη δημοσίευση.


Θεωρία

Η συμπληρωματικότητα των συμπεριφορών ορίζει την τακτικότητά τους και κανονιστική λειτουργία τους. Δηλαδή, λειτουργεί με τέτοιο τρόπο ώστε οι συμπεριφορές είναι προβλέψιμες στις διαπροσωπικές σχέσεις και ακολουθούν κάποιους βασικούς κανόνες. Κάθε εκδήλωση συμπεριφοράς από ένα άτομο είναι ως αντίδραση σε μια προηγούμενη συμπεριφορά και κατευθύνει μια επόμενη συμπεριφορά ενός άλλου ατόμου. Η θεωρία της συμπληρωματικότητας δέχεται ότι υπάρχουν συγκεκριμένα μοτίβα (κανόνες) που καθορίζουν και προβλέπουν τις συμπεριφορές. Αυτά τα μοτίβα υπάρχουν ώστε να επιτυγχάνεται από το άτομο η αυτό-επιβεβαίωση. Θα συνδιαλεχθεί δηλαδή με άλλα άτομα που η συμπεριφορά τους θα διευκολύνει αυτήν την αυτό-επιβεβαίωση.

Σε σχηματικό επίπεδο η συμπληρωματικότητα των συμπεριφορών παρουσιάζεται σε έναν κύκλο που χωρίζεται από δύο κάθετους άξονες οι οποίοι μετρούν τις διαστάσεις της κυριαρχίας / υποταγής (κάθετος άξονας) και της φιλικότητας / εχθρότητας (οριζόντιος άξονας). Όσον αφορά στον κάθετο άξονα που είναι η δράση, μια συμπεριφορά από το ένα άτομο θα προκαλέσει την αντίθετή της από το άλλο άτομο (η εκδήλωση υποταγής προκαλεί εκδήλωση κυριαρχίας). Στον οριζόντιο άξονα που είναι το συναίσθημα, μια συμπεριφορά ενός ατόμου θα προκαλέσει μια όμοια συμπεριφορά από το άλλο άτομο (ευγενής συμπεριφορά θα προκαλέσει επίσης ευγένεια). Σε αυτόν τον κύκλο τοποθετούνται κι άλλες συμπεριφορές, ενώ η θέση τους δηλώνει και την πιθανότητα που έχουν να ακολουθήσουν την εκδήλωση μιας αντίστοιχης συμπεριφοράς.

Αυτό που έχουν δείξει προηγούμενες έρευνες είναι ότι δεν είναι όλες οι συμπεριφορές το ίδιο πιθανό να εμφανιστούν ως αντίδραση σε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά από ένα άτομο σε μια συγκεκριμένη κατάσταση. Οπότε, η συμπληρωματικότητα υφίσταται βάσει πιθανοτήτων που σημαίνει πως κάθε συμπεριφορά επηρεάζει μια επακόλουθη συμπεριφορά, αλλά δεν την καθορίζει επακριβώς. Σημαντικό στοιχείο, επίσης, σε αυτήν τη σχέση είναι η εκτίμηση που κάνει το κάθε εμπλεκόμενο άτομο για τη διαπροσωπική τους σχέση.

 

Αποτέλεσμα – Συζήτηση

Ο Tracey (2004) στην παρούσα έρευνά του βρήκε στοιχεία που στηρίζουν τη θεωρία της συμπληρωματικότητας της συμπεριφοράς στις διαπροσωπικές σχέσεις των ανθρώπων. Επιβεβαίωσε, επίσης, το γεγονός ότι οι δείκτες της συμπληρωματικότητας αντιπροσωπεύουν την πιθανότητα διαμόρφωσης της συμπεριφοράς ενός ατόμου σε απάντηση της συμπεριφοράς ενός άλλου ατόμου, όχι ότι η συμπεριφορά του άλλου ατόμου θα καθορίσει τη συμπεριφορά του πρώτου. Μπορούμε να υποθέσουμε εδώ πως λαμβάνονται υπόψη κι οι προδιαθέσεις του κάθε εμπλεκόμενου μέρους, άσχετα με την εκδηλωμένη συμπεριφορά του άλλου.

Όσον αφορά στις εκτιμήσεις των συμμετεχόντων για την αλληλεπίδρασή τους, αυτή σχετιζόταν με το πόσο το άτομο που βρισκόταν απέναντί τους συμπλήρωνε τη δική τους συμπεριφορά. Εδώ συμπεραίνουμε πως όταν το άτομο που είναι απέναντί μας ανταποκρίνεται με επιθυμητό (συμπληρωματικό) τρόπο στη συμπεριφορά μας, τότε αποδεχόμαστε σε μεγαλύτερο βαθμό τη διαπροσωπική σχέση κι αλληλεπίδραση.

Ένα άλλο στοιχείο που βρήκε ο Tracey (2004) είναι πως οι κοινωνικοί κανόνες οι οποίοι θεωρούνται σημαντικοί στην αρχή μιας διαπροσωπικής αλληλεπίδρασης κι επικοινωνίας, φαίνεται να είναι και αυτοί που διευκολύνουν την εμφάνιση της συμπληρωματικότητας. Αν για παράδειγμα επικρατούν κανόνες καλής συμπεριφοράς, τότε το ένα άτομο θα είναι ευγενικό και το άλλο άτομο σε συμφωνία με αυτήν τη συμπεριφορά θα είναι επίσης ευγενικό.

Τέλος, ένα σημαντικό εύρημα της έρευνας του Tracey (2004) είναι πως η συμπληρωματικότητα της αλληλεπίδρασης εμφανίστηκε με παρόμοιο τρόπο (μοτίβο) ανάμεσα στους διαφορετικούς συμμετέχοντες και δείγματα, ανεξάρτητα από το πλαίσιο μέσα στο οποίο λάμβανε χώρα η αλληλεπίδραση κι ανεξάρτητα από τους διαφορετικούς ρόλους που είχαν οι συμμετέχοντες. Αυτό ισχυροποιεί την έννοια της συμπληρωματικότητας και μας δείχνει πως μπορούμε να προβλέψουμε τη συμπεριφορά που θα προκαλέσει μια δική μας συμπεριφορά, άρα και να επηρεάσουμε κατά τον τρόπο που θέλουμε μια διαπροσωπική σχέση κι αλληλεπίδραση. Αν για παράδειγμα θέλουμε να προκαλέσουμε ένταση, θα πρέπει να δείξουμε μια εχθρική στάση και τότε το πιο πιθανό είναι να προκαλέσουμε μια αντίστοιχα εχθρική στάση.

Οπότε, την επόμενη φορά που θα πάμε σε μια δημόσια υπηρεσία και θα είμαστε αρνητικά προδιατεθειμένοι για την ταλαιπωρία που πρόκειται να υποστούμε, ας αλλάξουμε διάθεση κι ας είμαστε υπομονετικοί, χαμογελαστοί κι ευγενικοί. Ίσως να λάβουμε έτσι κι από τους υπαλλήλους μια ανάλογη συμπεριφορά και να εξυπηρετηθούμε καλύτερα.

 

 

 

Πηγή

Tracey, J.G.T., 2004, “Levels of Interpersonal Complementarity: A Simplex Representation”, Personality and Social Psychology Bulletin, Vol. 30, No 9, pp 1211-1225