• Email
  • RSS
  • Print

Η Σωστή Συμπεριφορά των Μελών μιας Ομάδας

 

Στο παρόν άρθρο θα παραθέσουμε τις συμπεριφορές που πρέπει να εκδηλώνουν τα άτομα στα πλαίσια μιας ομάδας, ώστε να ενισχύουν την ομαδική απόδοση, καθώς και τις συμπεριφορές που εμποδίζουν την ανάπτυξη και την επιτυχία μιας ομάδας. Οι κανόνες σε μια ομάδα μπορεί να είναι τυπικοί, θεσμοθετημένοι δηλαδή από τη διοίκηση, ή άτυποι, δηλαδή άγραφοι κανόνες που αναπτύσσονται μέσα σε μια ομάδα από την αλληλεπίδραση των μελών της, και καθορίζουν τις διαπροσωπικές τους σχέσεις και τον τρόπο που λειτουργούν και συνεργάζονται. Όπως τους αναφέρουν οι Schermerhorn et al. (2003) υπάρχουν οι οργανωτικοί κανόνες, που αφορούν στις συμπεριφορές που εκδηλώνουν  τα άτομα μέσα στα πλαίσια της εργασίας τους, οι κανόνες υψηλής απόδοσης, που ορίζουν την προσπάθεια που πρέπει να καταβάλει το κάθε άτομο με στόχο την απόδοση, οι κανόνες στήριξης και βοήθειας, που αφορούν στη συναδελφικότητα και στην κατανόηση, κι οι κανόνες βελτίωσης κι αλλαγής, που θέτουν το στόχο της συνεχούς έρευνας, προόδου κι ανάπτυξης ενάντια στη στασιμότητα.

Για να θεμελιωθούν οι σωστές διαπροσωπικές σχέσεις και να αναπτυχθούν θετικά, τα μέλη πρέπει να είναι ευγενή, να δείχνουν το ενδιαφέρον τους στα άλλα μέλη, να έχουν αυτοπεποίθηση στους ρόλους που αναλαμβάνουν, να μην αρνούνται τα λάθη τους, να είναι ευγνώμονα, να κρίνουν εποικοδομητικά κι όχι επικριτικά, να προσφέρουν τη βοήθειά τους όταν απαιτείται και να μην προσβάλλουν την προσωπική ζωή των άλλων μελών (Housel, 2002). Ο ιδανικός, λοιπόν, ομαδικός παίκτης είναι συνεργάσιμος, επικοινωνιακός, καλός ακροατής, μετριόφρων, αισιόδοξος, φερέγγυος, αξιόπιστος και δεκτικός στην αλλαγή και στη μάθηση (Housel, 2002).

Ας δούμε τώρα ποιες συμπεριφορές αποτελούν τροχοπέδη στην ανάπτυξη μιας ομάδας και στην ψηλή απόδοσή της. Οι κακοί ομαδικοί παίκτες προτιμούν να κωλυσιεργούν και να ασχολούνται με εργασίες λιγότερο σημαντικές που δεν αποτελούν προτεραιότητα, αφήνοντας τις δύσκολες και σημαντικές εργασίες σε άλλους. Είναι σχεδόν απίθανο να προσφέρουν τη βοήθειά τους στους συναδέλφους τους, κάνοντας το κάτι παραπάνω, κι ασχολούνται μόνο με ό,τι ανήκει στη δική τους αρμοδιότητα. Είναι πηγές αρνητικών σχολίων και κουτσομπολιών, κλονίζουν την εμπιστοσύνη ανάμεσα στα μέλη της ομάδας και είναι μη συνεργάσιμοι, προτιμώντας να δουλεύουν μόνοι (Housel, 2002).

Συνεχίζοντας την απαρίθμηση των συμπεριφορών που βλάπτουν, το κακό μέλος είναι επιθετικό, δε δέχεται τη συνεργασία κι αποφεύγει τις συζητήσεις, δεν προσπαθεί όσο οι συνάδελφοί του, μιλάει για θέματα άσχετα με την εργασία, δημιουργώντας καθυστερήσεις, κι είναι εγωκεντρικό κι ανταγωνιστικό, προσπαθώντας να τραβήξει όλη την προσοχή και να αποσπάσει την ατομική αναγνώριση, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα την ομαδικότητα και την ομαδική απόδοση κι επιβράβευση (Schermerhorn et al., 2003).

Υπάρχει η πεποίθηση ότι η συμπεριφορά των ατόμων μπορεί να αλλάξει, δημιουργώντας τις συνθήκες εκείνες οι οποίες θα τα αναγκάσουν να το κάνουν (π.χ. η ανάγκη σε μια κατάσταση κρίσης). Οι άνθρωποι πολλές φορές εκδηλώνουν τις συμπεριφορές που επιβάλλονται από συγκεκριμένες συνθήκες κι όχι αυτές που θα προτιμούσαν, δηλαδή εκείνες που αντιπροσωπεύουν τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους. Επίσης, η εκπαίδευση στις επιθυμητές συμπεριφορές μπορεί να βελτιώσει την ομαδικότητα μιας ομάδας. Επειδή όμως η προσωπικότητα είναι κάτι σταθερό στη ζωή ενός ανθρώπου και δύσκολα αλλάζει, αυτή η εκπαίδευση πρέπει να είναι σε συνεχή και μόνιμη βάση. Μια και μόνη εκπαίδευση μπορεί να αλλάξει τις συμπεριφορές προς την επιθυμητή κατεύθυνση, αλλά αυτό θα είναι προσωρινό, αφού τα άτομα γρήγορα ξεχνούν κι επιστρέφουν στις συμπεριφορές που πηγάζουν από την προσωπικότητά τους, δηλαδή από τις στάσεις τους και τις προδιαθέσεις τους. Κι αν αυτές οι συμπεριφορές είναι αρνητικές θα προκαλέσουν πάλι ζημιά στην ομαδική εργασία (Tracey et al., 2001: Markey et al., 2003).

 

 

 

Αναφορές

Housel, D. J., 2002, Team Dynamics, South-Western, USA

Markey, P.M., Funder, D.C., Ozer, D.J., 2003, “Complementarity of Interpersonal Behaviors in Dyadic Interactions”, The Society for Personality and Social Psychology, Vol. 29, No 9, pp 1082-1090

Schermerhorn et al., J. R., Hunt, J. G., Osborn, R. N., 2003, Organizational Behavior, Wiley, New York

Tracey, T.J.G., Ryan, J.M., Jaschik-Herman, B., 2001, “Complementarity of Interpersonal Circumplex Traits”, Personality and Social Psychology Bulletin, Vol. 27, No 7, pp 786-797